"Wiadomości Księgarskie" nr 61

„E-booki to moda, która przeminie i nigdy nie zyska na znaczeniu”. Jeżeli żyjecie Państwo w takim przeświadczeniu, najwyższy czas zrewidować poglądy. Zachętą do tego niech będzie garść danych liczbowych.

Random House od stycznia do września tego roku sprzedał w USA e-booki za prawie 23 mln dolarów. W analogicznym okresie rok wcześniej były to tylko niecałe 3 mln dolarów, co oznacza, że obroty w tym segmencie wzrosły o 700 proc. Do wzrostu przyczyniła się sprzedaż elektronicznej wersji najnowszej powieści Dana Browna, której w pierwszym tygodniu od daty premiery Random House sprzedał 100 tys. egzemplarzy, co stanowiło 5 proc. całego obrotu tym tytułem.

Jak sam mówi, Kazimierz Leki trafił na rynek księgarski przez przypadek. W latach 70. ukończył studia magisterskie na wydziale zarządzania Uniwersytetu Warszawskiego, w tym czasie pełnił także zawodową służbę wojskową. Ze stołeczną uczelnią związany jest zresztą do dziś, a w siedzibie wydziału przy ul. Szturmowej działa jedna z filii Księgarni Ekonomicznej.

W 1992 roku został przyjęty do pracy w charakterze kierownika właśnie organizującej się księgarni. Była to Księgarnia Bankowa, zlokalizowana w Alei Solidarności. Tam poznał rynek księgarski i mechanizmy jego funkcjonowania, szczególnie zaś zyskał wiedzę w zakresie dystrybucji książki naukowej. Po dwóch latach stosunki między właścicielami księgarni zaczęły się psuć. W tym czasie władze dzielnicy Ochota ogłosiły konkurs na wynajem lokalu przy ulicy Grójeckiej 67. – Pomyślałem, że może być to szansa na start z własnym biznesem. Tym bardziej, że do podjęcia takiego kroku namawiali mnie poznani wcześniej wydawcy i hurtownicy – wspomina. Księgarnia Ekonomiczna rozpoczęła działalność na przełomie sierpnia i września 1994 roku.

Obecnie w ramach sieci działa sześć księgarń o łącznej powierzchni 550 mkw. Jednak w przeszłości Kazimierz Leki prowadził także, nieistniejące już, punkty sprzedaży w innych miejscach. Od 1998 roku przez kilka lat działała księgarnia na Śląsku, w Górnośląskiej Wyższej Szkole Handlowej (Katowice). Kolejną placówką, która znikła w pewnym momencie z powodu nieopłacalności, była działająca przez ok. trzy lata księgarnia przy stołecznej Wyższej Szkole Zarządzania i Marketingu (Al. Jerozolimskie 202).

W 1997 roku powstała Księgarnia Techniczna (ul. Kaliskiego 15), mieszcząca się na terenie Wojskowej Akademii Technicznej na warszawskim Bemowie. – Była stworzona z myślą o studiujących tam wojskowych. Z czasem szkoła otworzyła się także na studentów cywilnych, co oczywiście było mi bardzo na rękę – opowiada Kazimierz Leki. Placówka wyspecjalizowała się w kilku działach, dzięki czemu udało się zniwelować wady jej lokalizacji. – Z pełną odpowiedzialnością mogę stwierdzić, że nie ma w Polsce księgarni, która z zakresu BHP miałaby ofertę szerszą niż Techniczna – mówi z niezachwianą pewnością w głosie właściciel. Spośród wszystkich placówek działających w ramach sieci, filia na Bemowie dysponuje także największym wyborem literatury informatycznej. – Kiedy startowałem, informatyka stawała coraz bardziej popularna, ludzie poznawali zasady posługiwania się komputerem. Dziś prawie nikt nie kupuje już książek typu „elementarz” z tego zakresu. Obecnie z literatury tej korzystają przede wszystkim profesjonaliści – opowiada. Trzeci dział stanowi oferta sprofilowana pod kątem potrzeb studentów WAT, która obejmuje tytuły polecane w ramach programu nauczania. – Ponadto nie istnieje w kraju uczelnia politechniczna, której książek nie byłoby tutaj – zapewnia właściciel.

Jednym z problemów, na które natrafiają księgarze w swojej codziennej pracy, są kradzieże książek. Proceder ten przynosi straty, chociaż oszacowanie jego szkodliwości w skali całego kraju jest trudne, bo w różnych placówkach występuje w zróżnicowanym stopniu. Ułatwia go na pewno wolny dostęp do książek wystawionych na stołach i półkach, a rozmaite zabezpieczenia nie zawsze wystarczają. Zobaczmy, jak wygląda zjawisko kradzieży w różnych księgarniach w Polsce.

– Książek w obu naszych księgarniach strzegą nasze oczy, przydaje się też intuicja. Ja wyczuwam klienta, który ma niecne zamiary. Zwykle udaje mi się udaremnić kradzież, zdarza nam się przyłapać złodzieja na gorącym uczynku. Zdumiewa mnie wtedy, że są to zwykle starsi ludzie. Mają za pazuchą pokaźnych rozmiarów atlas, album lub powieść. Najbardziej boli mnie to, że nie są w ogóle zawstydzeni… Nie wzywamy policji. Taki czyn nie ma kwalifikacji karnej, szybko jest umarzany. Zastanawiam się, czy kamery monitorujące zmieniłyby tę sytuację? – rozważa Krystyna Adamczak, właścicielka Księgarni Z Bajki w Poznaniu.

Pani Krystyna reprezentuje placówki, w których kradzieże nie stanowią plagi, a więc tradycyjny sposób kontroli i interwencji okazuje się wystarczający, aby zjawisko opanować i ograniczyć do minimum. Jednak doświadczenia innych księgarzy są pod tym względem znacznie bardziej zróżnicowane.